Bewust zijn begint met opmerkzaam zijn. Bewustzijn kan alleen maar groter worden of hoger worden als je eerst opmerkt waar je jezelf klein maakt. Wat doe je als je een gevoel opmerkt als boosheid? Overvalt het je en heb je het pas door als je hele lichaam al doordrongen is van de withete energie? Voel je het opkomen en probeer je het te onderdrukken? Of voel je de mogelijkheid om boos te worden en kies je ervoor om er niet in mee te gaan? Dit zijn allemaal verschillende vormen van bewustzijn die je alleen kan waarnemen als je eerst leert opmerkzaam te zijn.

Opmerkzaam zijn betekent eigenlijk een beetje afstand nemen van de dagelijkse gang van zaken. Je kunt vaak pas iets opmerken als je er van een afstand naar kan kijken. Voor opmerkzaamheid is dus een observeerder nodig. De observeerder positie ontwikkelen is een van de eerste stappen in coaching en een basisvaardigheid voor persoonlijke ontwikkeling. Weten dat je bepaalde neigingen in je karakter hebt is é é n ding, maar in het moment observeren dat die neiging geactiveerd wordt (trigger) is een actieve stap voorwaarts. Met opmerkzaamheid komt keuzevrijheid om de hoek kijken. Zolang iemand weet dat hij opvliegend is maar het proces van opvliegen niet kan stoppen, heeft zo iemand ogenschijnlijk geen keuze. Achteraf excuses aanbieden voelt dan vaak pijnlijk omdat je je é é n voelt met je opvliegendheid en dus eigenlijk tegen een ander zegt: ’sorry dat ik zo ben’. Je verontschuldigen voor wie je bent is zeer destructief. Belangrijk is dus om te leren dat je niet opvliegend bent, maar dat het een onderdeel van je karakter is. Leren dat jij en je karakter niet een en hetzelfde zijn, kan alleen door het ontwikkelen van opmerkzaamheid en het observeren van je neigingen.

Door het ontwikkelen van opmerkzaamheid ontdek je dat er een verschil is tussen je karakter, je natuurlijk aanvoelende neigingen, en iets anders. Dat andere noemen we eerst observeerder, maar naarmate je observeerder vaker ingezet wordt, ga je je steeds meer identificeren met de observeerder en dan praten we vaak over Hoger zelf, of Zelf (met een hoofdletter). Deze plek van observeren biedt een hoger of groter perspectief (bewustzijn) en kan van daaruit wijzere beslissingen nemen die de impact van daden voor een langere termijn in de gaten houdt.. Het is als het ware of je steeds naar je eigen toneelstuk kijkt. Je personage speelt de hoofdrol in wat wij ons leven noemen. Je observeert de neigingen, de acties, de gedachten, de gevoelens. Soms van een klein afstandje (je zit als het ware nog wel in je hoofd), soms van een iets grotere afstand en dan lijkt het of je achter jezelf naar jezelf staat te kijken. Dat gebeurt op momenten dat je niet geïdentificeerd bent met je karakter, je komt als het ware even los van je dagelijkse rol. Je staat in je Hogere Zelf.

Het begint echter met dagelijks opmerkzaamheid oefenen, begin gewoon nu. Sluit je ogen en kijk naar je gedachten. Laat ze als een film aan je voorbij trekken. Als je voelt dat je erin meegezogen wordt, ben je je observatiepunt kwijt en ben je weer geïdentificeerd met je rol. Op het moment dat je je dat realiseert, maak je vooruitgang. Je observeert je identificatie en hebt dus een keuze: ga ik weer observeren of blijf ik in mijn rol? Veel plezier met oefenen.